Efekt cieplarniany jest zbawienny dla życia na naszej planecie. Dzięki zdolności pochłaniania i zatrzymywania części ciepła możliwe było powstanie i przetrwanie życia. Efekt cieplarniany, w wyniku specyficznej roli atmosfery każdej planety, jest zjawiskiem naturalnym, jedynie na Ziemi, w związku z działalnością człowieka, przybiera dosyć niepokojące rozmiary. Naturalne ogrzewanie planety to efekt wymiany ciepła. Proces ten, w dużym skrócie, wygląda następująco: promieniowanie słoneczne niesie ze sobą energię cieplną, docierając do Ziemi powoduje nagrzanie atmosfery i ogrzanie powierzchni, nagrzewają się też wody, lasy i całe otoczenie. Ziemia nie pochłania całego promieniowania, jego część zostaje odbita, każda jasna powierzchnia, odbijająca światło, odbija też energię cieplną, proces ten wzmaga też część związków i formacji zawartych w powietrzu (chmury, niektóre aerozole), z drugiej strony jednak i chmury i niektóre gazy przepuszczają i pochłaniają energię przyczyniając się do wzrostu temperatury. Samo ogrzewanie nie jest procesem jednostronnym. Nagrzewane przez promieniowanie ultrafioletowe obiekty, emitują całość lub część promieniowania w odwrotnym procesie, w postaci długofalowego promieniowania podczerwonego. Gdyby nie atmosfera i obecność w niej związków ograniczających emisję na zewnątrz, całość promieniowania podczerwonego byłaby wysyłana w kosmos, ale że dochodzi do zatrzymania emisji zwrotnej bilans cieplny Ziemi jest dodatni, tj. występuje nadwyżka ciepła otrzymanego nad ciepłem oddanym, co z kolei prowadzi do stopniowego wzrostu temperatury.