Rola ozonu i zjawisko dziury ozonowej

Ozon to jedna z postaci tlenu. Tlen, którym oddychamy to gaz składający się z dwóch atomów, w przypadku ozonu dochodzi do połączenia trzech atomów. Ozon charakteryzuje się dużo niższą trwałością, dużo łatwiej ulega też reakcjom chemicznym - procesom powstawania i rozpadu; z tą cechą ozonu wiąże się jego szkodliwe oddziaływanie na organizmy (ludzkie, zwierzęce, roślinne). W przypadku bezpośredniego zetknięcia z trójatomowym tlenem uszkodzeniu ulegają tkanki organizmu, szczególnie groźny jest on w warunkach tzw. smogu ozonowego (dużego stężenia gazu pojawiającego się na niektórych obszarach w przyziemnej warstwie atmosfery), w takiej postaci bardzo łatwo przenika do układu oddechowego powodując jego podrażnienia i uszkodzenia tkanek narządów oddechowych.

Ozon jest gazem o dwojakiej naturze: z jednej strony jest niezastąpionym atmosferycznym obrońcą (chroni przed szodliwym promieniowaniem ultrafioletowym trafiającym do nas w wyniku procesów zachodzących na Słońcu), z drugiej zaś, wspomnianej już wcześniej, w powietrzu przy samej ziemi, jego działanie może okazać się szkodliwe a czasem wręcz drastycznie niebezpieczne dla zdrowia.

Funkcja ochronna gazu, ma oczywiście pierwszorzędne znaczenie, być może dlatego tak szybko zareagowano na zaobserwowany nad Antarktydą ubytek ozonu zwany dziura ozonowa.

Można śmiało powiedzieć, że w ciągu kilkunastu lat tj. od początku obserwacji ozonosfery w latach '70, ludzkość zmobilizowała się na tyle, że praktycznie wykluczyła produkcję wszystkich związków wpływających destrukcyjnie na warstwę ozonową i powiększanie się dziury ozonowej. Jest to chyba pierwszy, chlubny przypadek takiej ekologicznej mobilizacji na skalę globalną. Mobilizacji zakończonej na dodatek sukcesem.