Schemat obiegu wody w przyrodzie

Obieg wody w przyrodzie, a innymi słowy cykl hydrologiczny, to cały łańcuch zjawisk - woda, wszechobecny składnik środowiska i podstawowy budulec wszystkich żywych organizmów, podlega w trakcie obiegu najróżniejszym transformacjom. Nie znamy źródła jej pochodzenia, a przynajmniej nie jesteśmy w stanie jednoznacznie wskazać, w którym momencie i w wyniku jakich zjawisk doszło do pojawienia się wody na Ziemi, dysponujemy jedynie dwiema hipotezami wskazującymi prawdopodobne źródła. Według jednej z nich, pierwsze zasoby wodne zostały wyodrębnione z magmy, w niezliczonych procesach wulkanicznych, według drugiej - pojawienie się wody jest efektem reakcji atomów wodoru, transportowanych wraz z wiatrem słonecznym, z atomami tlenu obecnymi w atmosferze ziemskiej.

Ponieważ nie znamy źródła powstania wody, nie jesteśmy w stanie wyznaczyć punktu początkowego w obiegu wody, zacznijmy więc od największych zbiorników wodnych - oceanów.

Obieg wody w przyrodzie wymuszany jest czynnikami klimatycznymi: temperaturą (Słońce) i wiatrami. Słońce ogrzewając wodę w oceanach, doprowadza do jej parowania, czyli przekształcania się w parę wodną, para w wyniku cyrkulacji powietrza, gromadzi się na różnych poziomach atmosfery, tworząc chmury. Wiatry i prądy powietrzne sprawiają, że te magazyny skondensowanej pary wodnej, przemieszczają się praktycznie bez ograniczeń wokół całej Ziemi. Z czasem, przy sprzyjających warunkach (np. ochłodzenie powietrza), dochodzi do tego, że cząsteczki pary zawartej w chmurach kondensują się jeszcze bardziej, ulegają skropleniu, a nawet zmrożeniu i spadają na Ziemię w postaci opadów atmosferycznych (deszcz, śnieg, grad). Część opadów, która nie wsiąka w glebę, spływa do rzek i wraz z rzekami uchodzi do mórz i oceanów, natomiast część która trafia do wierzchnich warstw gleby, zasila rośliny i częściowo przefiltrowana przez glebę spływa do wód powierzchniowych (zbiorniki wodne), skąd odparowuje lub trafia z powrotem do oceanów. Wody gruntowe zgromadzone w niższych warstwach gruntu, gromadzą się w postaci cieków wodnych (podziemne źródła) i przepływając głęboko pod powierzchnią Ziemi tak czy inaczej spływają do większych zbiorników wodnych i w efekcie do oceanów.

Praktycznie na każdym etapie tego cyklu odbywa się parowanie, tak więc za powstawanie chmur, zasilających w wodę całą powierzchnię Ziemi, odpowiedzialne są nie tylko oceany, ale wszystkie zbiorniki wodne i wszelkie procesy życiowe czy cywilizacyjne związane z wodą.