Zanieczyszczenia powietrza

Zanieczyszczenia powietrza są o tyle niebezpieczne, że jako jedyne wywierają kompleksowy i bardzo znaczący wpływ na wszystkie elementy środowiska naturalnego. Przede wszystkim charakteryzują się bardzo dużą mobilnością (gazy, pyły, aerozole), mogą więc przemieszczać się na ogromne odległości, wraz z wędrującymi masami powietrza. Poza tym opadając na powierzchnię ziemi, w postaci pyłów i opadów atmosferycznych, trafiają do gleb i wód zanieczyszczając w ten sposób grunty, wody gruntowe i zbiorniki wodne. W każdej postaci wpływają na organizmy żywe: dzięki obecności w powietrzu dostają się do organizmu w procesie oddychania, a poprzez zanieczyszczenie gleby i wody są przyswajane w procesach związanych z odżywaniem.

Można śmiało stwierdzić, że to głównie zanieczyszczenie powietrza, odpowiedzialne jest za większość zagrożeń środowiska w skali całego globu.

Stężenie zanieczyszczeń w powietrzu określane jest mianem imisji, mierzy się ją wielkością masy (waga) zanieczyszczeń na jednostkę objętości powietrza.

W największym stopniu powietrze zanieczyszczone jest dwutlenkiem siarki, tlenkami azotu, pyłami węglowymi, ozonem troposferycznym i metalami ciężkimi. Wszystkie te substancje odznaczają się szkodliwym wpływem na organizmy żywe. Dodatkowo, w powietrzu obecnych jest też dużo innych związków chemicznych, z których część w mniejszym stopniu oddziałuje na środowisko na powierzchni ziemi, w większym natomiast sieje spustoszenia w wyżej położonych warstwach atmosfery - niszcząc ochronną warstwę ozonową lub powodując zwiększenie natężenia efektu cieplarnianego, prowadzącego z kolei do coraz szybszego globalnego ocieplania klimatu.

Za emisję szkodliwych związków chemicznych i pyłów odpowiedzialny jest głównie człowiek i efekty ludzkiej działalności: znaczne uprzemysłowienie, coraz większa liczba ludności, rozwój przemysłu energetycznego i transportowego. Dynamiczny rozwój cywilizacji przemysłowej i wzrost zaludnienia wiążą się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na energię, a podstawowym źródłem pozyskiwania energii były, i w dalszym ciągu są jeszcze, paliwa kopalne. W wyniku procesów spalania i eksploatacji tych paliw w różnych procesach przemysłowych, powstają największe ilości związków zanieczyszczających powietrze.

W warunkach naturalnych powietrze również ulega zanieczyszczeniu dwutlenkiem siarki, tlenkami azotu czy innymi gazami. Za naturalne zanieczyszczenia odpowiedzialne są procesy wulkaniczne, procesy związane z erozją skał i gleb, procesy biologiczne (rozkład materii organicznej), jednak odbywa się to na dużo mniejszą skalę i nie ma aż tak destrukcyjnego, globalnego wpływu na środowisko.